اخبار

به بهانه هفته صرفه جویی در مصرف آب

نشانه های بحران کم آبی و راهکار های برون رفت از بحران

عباس جاوید* یادداشت: و جعلنا من الما کل شی حی... همه می دانیم که آب مایه حیات است، اما چقدر در حفظ این ماده حیاتی برای حفظ حیات خودمان کوشیده ایم؟ 
نشانه های بحران کم آبی و راهکار های برون رفت از بحران

آیا تا حال به اهمیت  آب و نقش آن در حیات و بقای نسل بعدی فکر کرده ایم؟ آیا هنگامی که شیر آب را باز می کنیم ، به اینکه این آب از کجا آمده و با چه هزینه ای به دست ما رسیده، فکر کرده ایم؟  آیا تاکنون فکر کرده ایم که از میزان آبی که مثلا برای کشاورزی در اختیار داریم چگونه محصول بیشتری تولید کنیم ؟ اکنون زمان آن است که  به قطره قطره های آبی که مصرف می کنیم با نگاهی آینده نگرانه نگاه کنیم؛چه بسا روزی برسد که دیگر فرصتی برای پشیمانی و جبران نمانده باشد.
زیرا بنا به اعتقاد خیلی از تحلیلگران سیاسی و اقتصادی، جنگ آینده بشر بر سر آب است و کشوری که سالانه بیش از 40 درصد منابع آبی تجدید پذیر خودش را مصرف کند وارد بحران آبی شده است، متاسفانه بر اساس آمار و اطلاعات این میزان در ایران به بیش از 70 درصد رسیده و کشور ایران در این خصوص مرز بحران را طی کرده است. افت سالیانه سطح آب سفره ها، ایجاد فروچاله ها ، شور و گازدار شدن آبهای زیرزمینی از نشانه های بحران کم آبی است. از طرفی عدم توجه به حفاظت کیفی منابع آب (سطحی و زیرزمینی) و غافل ماندن از این موضوع نیز مقدمه بروز بحران کیفی منابع آب است.
فرهنگ سازی در خصوص صرفه جویی در مصرف آب باید به دغدغه مسئولان و مردم تبدیل شود. آموزش کودکان در مدارس و توجه والدین به این موضوع از نکات اصلی آموزش اهمیت آب و نهادینه شدن فرهنگ صرفه جویی می باشد.
اصلاح الگوی کشت و سوق دادن مردم به سمت محصولات کم آب طلب و افزایش تولید در واحد سطح، باعث کاهش مصرف در این بخش که بیشترین سهم را در مصرف آب را دارد خواهد شد.
 امروز مفاهیمی چون؛ آب مجازی و ردپای آب در محصولات از اهمیت زیادی برخوردار بوده و برنامه ریزان کشوری بایستی بر مبنای میزان آب تجدید پذیر و شرایط اقلیمی هر منطقه نسبت به ترویج الگوی کشت و تولید اقدام نمایند، لذا تولید محصولات کشاورزی پر آب طلب همچون هندوانه و ...در این شرایط آبی  دارای توجیه اقتصادی نیست.
قرارگرفتن موضوع آب در صدر مسائل و آموزش و ترغیب مردم به مصرف بهینه و برنامه ریزی برای توسعه صنایع کم آب طلب و حذف کشت محصولات کشاورزی پرآب طلب راهکار های برون رفت از بحران و به تعادل رساندن اکوسیستم می باشد.
در پایان برای درک بهتر این موضوع که آب حیاتی است و آب شیرین کم یاب، به بیان آماری از وضعیت کلی آب در کره خاکی بسنده می‌کنم.
۷۵ درصد حجم کره زمین آب هست که از این میزان 97 و نیم درصد آن در اقیانوس ها قرار دارند و تنها 2 و نیم درصد کل آبهای کره زمین شیرین است که از این میزان نیز حدود 70 درصد آن بصورت یخچال های طبیعی هستند. بنابراین می بینیم که از کل آب شیرین کره خاکی تنها 3۰ درصد آن برای بشر قابل استفاده می باشد. لذا آب شیرین اندک است و اگر از آن درست استفاده نکنیم، بزودی باید با بحران کم آبی شدید دست و پنجه نرم کنیم.
* مدیر امور منابع آب سقز

 

بازدید [ 94 ]