سیمای شهرستان سقز

سیمای شهرستان سقز
معرفی شهرستان:
سقز یكی از شهرهای استان كردستان است كه در شمال غربی مركز استان یعنی سنندج و در فاصله 187 كیلومتری آن واقع شده است و از شمال به آذربایجان غربی و شهر بوكان،از غرب به بانه و از جنوب به  مریوان واز شرق به  دیواندره محدود می گردد.
این شهرستان بر روی دو تپه طویل كه رودخانه كوچكی سرپوشیده ای به نام چم ولیخان آنها را از هم جدا می كند بنا شده است.طول جغرافیایی این شهر 46 درجه و 16 دقیقه شرقی از نصف النهار گرینویچ ، و عرض جغرافیایی آن 36 درجه و 16 دقیقه شمالی از خط استواست .ارتفاع شهر از سطح اقیانوس 1476 متر می باشد .مساحت شهرستان در حدود 4518 كیلومتر مربع بوده كه بر اساس آمارهای موجود 1- سرشماری نفوس و مسكن سال نود 210820 نفر 2- سرشماری شبكه بهداشت و درمان 235047 نفر جمعیت را در خود جای داده است . شهرستان سقز دارای دو شهر سقز و صاحب  و 309 روستا كه در 4 بخش مركزی / زیویه / سرشیو و امام قرار گرفته اند .و به تفكیك بخش مركزی شامل 99 روستا /بخش زیویه 54 روستا /بخش سرشیو 47 روستا و بخش امام 74 روستا می باشند .همچنین تعداد 729 نفر عضو شورای اسلامی شهر و روستا در شهرستان سقز فعالیت می نمایند.
وجه تسمیه سقز:
در این خصوص سه نظریه وجود دارد : نظریه اول اینكه سقز نام خود را از اسم یكی از شاهان امپراتوری ماد به اسم كیاكسار یا سیاكس گرفته و به مرور به سكز و سقز تغییر یافته است . نظریه دوم كه توسط گریشمن ارائه شده است این است كه در زمانی كه سكائیان در جنوب دریاچه ارومیه ،سرزمین ماننا ساكن شدند و سقز را به پایتختی خود برگزیدند در نتیجه اسمشان بر این سرزمین مانده است . نظریه سوم نیز كه زیاد مستند و منطقی نیست ، این است كه در این منطقه در قدیم درخت ون زیاد وجود داشته كه از شیره این درخت ، سقز یا آدامس طبیعی درست میكردند در نتیجه اسم سقز را به این منطقه داده اند . ولیكن در نهایت منطقی ترین نظریه همان نظریه اول است و به احتمال زیاد سقز نام خود را از اسم پادشاه مقتدر مادی (كیاكسار) كه در این منطقه حكومت می كرده گرفته است . مورخان تاریخ این شهر را به هزاره اول قبل از میلاد نسبت می دهند و به استناد آثار باستانی زیویه معتقدند كه این شهر در نخستین اتحاد قوم مادها بوده است و توسط آنان استحكاماتی در آن بنا شده كه زیویه و آرمائیت (قپلانتو ) از آن جمله اند .
شهرستان سقز به علت دارا بودن شرایط مساعد اقلیمی و زیست محیطی از دوران پیش از تاریخ به عنوان یكی از استقرارگاههای بشری مورد توجه بوده و نتایج حاصل از بررسی ها و كاوشهای باستان شناسی در این محدوده حاكی از این مطلب است كه در شهرستان سقز حدود 350 اثر باستانی شناسایی شده كه از این تعداد 145 اثر آن در فهرست آثار ملی كشور به ثبت رسیده است . اولین دانشمندی كه نام سقز را ثبت كرد ه است خانكیف دانشمند روسی است وی در سال 1852 سركونسلگر روس در تبریز بود قبل از او میرزا محمد جعفر خان مهندس باشی در سال 1265 هجری گزارش مفصلی در مورد سقز داده است گزارش او قدیمیترین توصیف در مورد سقز می باشد .لفظ سقز نه به عنوان موقعیت جغرافیایی و محل رویش درخت صمغ بنه (سقز) در هیچ منبع فارسی اشاره نشده است.
وضعیت فرهنگی و اجتماعی:
آنچه مسلم است كردها از قدیمی ترین نژاد آریایی ها هستند . همانطوریكه در كتاب كارنامه ایرانیان در عصر اشكانیان جلد دوم آمده است مستشرقین و مورخین می نویسند كه كردها یكی از شریف ترین و باستانی ترین آریاییهای ایران شمرده میشوند و ممكن است آریاییها كه در یكهزار و هشتصد سال پیش از میلاد در بابل حكومت نموده و به نام كاسو یا كاسیت در تاریخ معروف شده اند نیاكان كردهای امروزی باشند.
دین مردم شهرستا ن سقز اسلام و پیرو مذهب تسنن "امام شافعی " میباشند . وجود علمای فاضل - دانشمند متدین و متعهد نویسندگان و شعرای عارف و نامی ، فرهنگیان و هنرمندانی خلاق و مبتكر و توانا در تمامی زمینه ها این شهرستان را از قدیم الایام به صورت یك كانون فرهنگی - علمی در آورده است و در یك جمله میتوان گفت سقز در بین شهرهای كردنشین از این نظر بیشتر مورد توجه بوده است.
شهرستان و توسعه
 كشاورزی :
شهرستان سقز با ویژگیهای بارزی نظیر مراتع غنی و قرار گرفتن در حوضه های آبخیز زرینه رود و سیمینه رود ، قابلیت تبدیل اراضی دیم به آبی ، شرایط آب و هوایی متنوع ، میانگین بارش سالیانه مناسب ، توزیع متعادل جمعیت روستائی ، موجبات لزوم سرمایه گذاری در امر كشاورزی را فراهم می نماید .
زراعت :
شهرستان سقز دارای 162200 هكتار اراضی زراعی و باغی بوده كه سالانه 140500 هكتار زیر كشت و مابقی آیش می باشد . به دلیل بالا بودن سطح اراضی دیم ( قریب به 90 درصد) عمده محصولات زراعی شهرستان گندم با تولید نزدیك به 100000 تن ، نخود با تولید 5700 تن ، جو با تولید 5500 تن ، یونجه با تولید 31000 تن در سال می باشند . اما در چند سال اخیر زراعت هایی مانند كلزا و چغندر قند ، ذرت علوفه ای و دانه ای به موازات اجرای طرحهای آبیاری تحت فشار (3500 هكتار)، تبدیل اراضی دیم به آبی و اجرای طرحهایی مانند پمپاژ دشت لگزی توسعه یافته و موجبات افزایش درآمد در واحد سطح را فراهم نموده است . در راستای اهداف و سیاستهای وزارت جهادكشاورزی مانند لزوم افزایش مصرف بذور گواهی شده ، مركز فرآوری بذر گندم دیم در شهر صاحب احداث و همچنین با وجود ظرفیت قریب به 100 هزار تن سیلو و انبار گندم در شهرستان ، گندمكاران سقز از دغدغه روند خرید و انبار گندم رهائی یافته اند . درچند سال اخیر وجود كارشناسان ناظر آموزش دیده در جهت بهزراعی گندم ، نخود، كلزا و چغندر موجبات افزایش سطح زراعتهای مكانیزه را فراهم آورده است .
باغبانی :
این شهرستان دارای 4700 هكتار باغ می باشد ، وضعیت آب و هوایی مناسب ، زمستانهای سرد و تابستانهای گرم ، ارتفاع از سطح دریا ، میانگین نزولات جوی سالیانه ، شرایط مناسبی را برای توسعه و احداث  باغات با اولویت گونه هایی مانند سیب ، گلابی ، آلبالو و غیره را فراهم نموده است . درهمین راستا ضمن رعایت اصول باغبانی و بهداشت نهال ، نسبت به احداث 2 واحد نهالستان ، اصلاح و نوسازی باغات ، از گونه های متفاوت در سطح قریب به 2000 هكتار انجام گرفته است . همچنین با توجه به كوچكی قطعات و لزوم افزایش تولید و درآمد در واحد سطح و بهره وری مناسب از منابع آب و اشتغالزایی هر چه بیشتر در بخش كشاورزی ، 2 واحد تولید قارچ خوراكی دكمه ای با ظرفیت تولید 820 تن در سال و 4 واحد گلخانه در چند سال اخیر و 9 واحد گلخانه در حال احداث می باشد . پیش بینی می شود كه میزان تولید محصولات گلخانه ای به بیش از 1000 تن برسد .
مكانیزاسیون:
تغییرات الگوی كشت و توجه بیشتر به امورات زراعی در چند سال اخیر موجب گردیده تا تعداد تراكتور و ادوات دنباله بند افزایش چشمگیری داشته باشند . بدلیل ایجاد تنوع زراعی و در راستای سیاستهای وزارت متبوع ، تغییرات عمده ای در نوع دنباله بندها و توان تراكتورها صورت گرفته است . همچنین در راستای توسعه كشاورزی پایدار و اجرای طرح خاك ورزی حفاظتی در 3 سال اخیر قریب به 6000 هكتار خاكورزی انجام گرفته و 59 دستگاه خاك ورز در شهرستان موجود می باشد . قریب به 120 دستگاه كمباین بومی در جهت كاهش زمان برداشت به مدت 40 روز فعال بوده و در چند سال اخیر به منظور كاهش ریزش و ادوات  با ارائه تسهیلات جهت افزایش تكنولوژی برداشت این دستگاهها اقدام شده است .
حفظ نباتات:
در چند سال اخیر بدلیل بروز خشكسالیهای متوالی و تخریب اراضی ملی موجبات طغیان سن غلات و درسالهای پر باران بروز بیماری زنگ زرد در غلات باعث تهدید محصولات كشاورزان گردیده است . با برنامه ریزی های مناسب علیرغم بالا بودن هزینه سم پاشی ، تسهیلاتی جهت افزایش تعداد سم پاش ها ، آموزش و اطلاع رسانی به كشاورزان سبب گردیده كه در حال حاضر قریب به 760 دستگاه سم پاشی تانكری و پشت تراكتوری و توربولاینر در شهرستان موجود می باشد .كه این امر موجب گردیده است عملیات سم پاشی در زمان مناسب و با سرعت انجام گرفته وخسارات را به حداقل برساند .
دام و طیور:
این شهرستان دارای  تعداد 394818 رأس انواع دام ، شامل 4916 رأس گاو اصیل ، 4733 رأس گاو آمیخته 66716 رأس گاو بومی ،230230 رأس گوسفند و بره  و 88223 رأس بز و بزغاله می باشد و از محل وجود این دامها سالیانه تعداد 41598 تن شیر و 4483 تن گوشت قرمز در سطح شهرستان تولید می شود .شهرستان سقز در زمینه صنعت طیور نیز دارای ظرفیت ویژه ای می باشد . و در این بخش وجود تعداد 65 واحد مرغداری گوشتی فعال با ظرفیت سالیانه 5400000 قطعه و تولید سالیانه 8500 تن گوشت سفید ، وجود تعداد یك واحد مرغ مادر با ظرفیت 15000 قطعه و میزان تولید 3000000 عدد تخم مرغ نطفه دار و وجود تعداد 3 واحد مرغداری تخمگذار به ظرفیت 75000 قطعه و مقدار تولید 1300 تن تخم مرغ در سال ، وجود این ظرفیت را بخوبی نمایان می سازد .
 زنبور عسل:
 از دیگر ظرفیتها و استعدادهای شهرستان  سقز ، پرورش زنبور عسل می باشد كه مطابق با آخرین آمارگیری انجام گرفته در سال 1391 تعداد 38915 كلنی مدرن و 2873 كلنی بومی در تعداد 1100 زنبورستان (نفر) و با تولید 322 تن عسل در سال موجود می باشد . وجود مراتع عالی و مناطق پرگل و گیاه و ظهور تعداد كثیری زنبوردار حرفه ای كه زنبورستان خود را كوچ می دهند  از عوامل رشد حرفه زنبوردای در شهرستان می باشد  .
شیلات:
 وجود پنج منبع آبی در سطح شهرستان سقز : رودخانه سقز چای (چم سقز) ، رودخانه سنته ، رودخانه آدینان ، رودخانه سیمینه رود  و همچنین سد شهید كاظمی با ذخیره 880 میلیون متر مكعب آب و تعداد زیادی چشمه  و چاههای عمیق و نیمه عمیق بستر بسیار مناسبی برای تولید و پرورش آبزیان در شهرستان سقز است .
با احداث سد چراغ ویس و بهره برداری از آن نیز به پتانسیلهای موجود برای تولید آبزیان در شهرستان سقز افزوده خواهد شد. در حال حاضر سالیانه حدود 2 میلیون قطعه ماهی در سد شهید كاظمی رها سازی می شود .
علاوه بر این ، شهرستان سقز دارای تعداد 10 مزرعه تولید ماهیان سرد آبی با تولید سالیانه 100 تن می باشد . و از محل سایر منابع آبی نیز تعداد 2000 تن ماهی در سال تولید می گردد كه بدین ترتیب كل ماهی تولیدی شهرستان سقز 2100 تن در سال می باشد .
 منابع طبیعی:
نظر به مشخصات توپوگرافی و شرایط اقلیمی از یك طرف و بافت اجتماعی ویژه و اهمیت دامداری از طرف دیگر، پوشش مرتعی در این منطقه از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و طی سالیان متمادی بهره برداری، مرتع به عنوان جزء لاینفك جامعه روستایی تلقی میگردد به گونه ای كه حتی امروزه تقسیمات عرفی و سنتی استفاده از مرتع در بین روستائیان و دامداران، بدون در نظر گرفتن مرزها و تعاریف قانونی و دولتی كاملاْ محترم شمرده و رعایت میگردد .با توجه به روند رو به رشد جمعیت از یك سو و هم چنین بالارفتن سطح زندگی و نیازمندیهای انسانی و كارآمد بودن ابزارهای اجتماعی در افزایش توقعات از سوی دیگر، بهره برداری از مراتع در این منطقه هم ،‌ همانند سایر مناطق در كشور، از توازن لازم خارج شده است و اكثر مراتع گرایش منفی پیدا كرده اند . علیرغم این حالت در بعضی از نقاط مانند سرشیو و خورخوره ، مراتع بسیار سرسبز با پوشش صددرصد وجود دارد كه نظیر آن كمتر در سایر نقاط كشور دیده شده است . در بعضی از تپه ماهورهای ملایم و كم شیب این منطقه پوششی از گیاهان علوفه ای مرتعی وجود دارد كه مانند زراعت میتوان علوفه آن را به راحتی درو كرده و برداشت نمود و برای استفاده در فصل زمستان آن را ذخیره نمود .
در میان پوشش مرتعی، رویش گیاهان خوراكی كه توسط ساكنین منطقه مصرف میگردد از اهمیت قابل توجهی برخوردار است به گونه ای كه در فصل مناسب، جمع آوری و فروش این گیاهان به عنوان كمك هزینه و منبع درآمد هرچند جزئی برای عده ای از خانوارهای روستایی تلقی میگردد .
مهمترین گیاهان خوراكی موجود در مراتع منطقه عبارتند از : شنگ ، پونه ،‌ كوزه له ، گیلاغه ،‌ غازیاغا ، كنگر ، كنی وال ،‌ ریواس ، مه نی ، هزویه و بالاخره گلپر .
 پتانسیلهای معدنی:
كارهای معدنی سیستماتیك با هدف پی جویی توان معدنی ورقه سقز و پتانسیل یابی مواد معدنی توسط بخش اكتشافات سازمان زمین شناسی كشور در سال 1375 پیگیرانه انجام گرفت و در این خصوص اكیپ های جداگانه شامل اكتشافات معدنی - ژئوشیمیایی - ژئوفیزیك - دورسنجی و زمین شناسی محدوده ورقه یكصدهزارم سقز را زیر پوشش عملیاتی قرار دادند .
در این بررسیها بیش از 150 محدوده كانه دار در ورقه یكصدهزارم سقز مورد پی جویی و ارزیابی اكتشافی قرار گرفته اند كه تعداد 65 كانسار و اندیس معدنی نسبت به مابقی از اهمیت بیشتری برخوردار میباشند .
از ذخائر مهم غیر فلزی این ورقه میتوان به سیلیس اشاره نمود كه در این نواحی تعداد 21 كانسار در 5 تیپ ژنتیكی مختلف با 63 میلیون تن ذخیره معرفی شده است . ذخائر بوكسیتی این ورقه در 17 زون معدنی تفكیك گردیده كه در پاره ای از این ذخایر عناصر نیكل ، كبالت ، وانادیوم و كانه سازی را همراهی میكند .
•    سرب
•    مس
•    جیوه
•    آهن
•    سیلیس
•    بوكسیت
•    فلدسپات
•    خاك زرد
•    تالك
•    آنومالی طلا
•    مراحل و مدارك لازم جهت صدور پروانه های اکتشاف، کشف و بهره برداری
1- سرب :
بیشترین تمركز سرب در دو اندیس بنامهای درگاه سلیمان و هبكی مشاهده گردیده است .
•    1-1 اندیس سرب درگاه سلیمان : سرب به همراه روی ، نقره ، طلا و قلع خود را در درگاه سلیمان نشان داده است .
•    2-1 اندیس سرب هبكی
2- مس :
•    در كل ورقه سقز 11 اندیس معدنی مس با پارانژرهای عناصر فلزی نیكل ، قلع ، روی و نقره با میزان قابل توجه و طلا كشف شده كه تمامی این اندیسها از لحاظ خاستگاه و منشاء ویژگیهای یكسانی دارند .
•    1-2 اندیس مس گاوقلعه
•    2-2 اندیس مس پیریونس
•    3-2 اندیس مس رستمان : عیار طلا و مس
•    4-2 اندیس مس حسن سالاران
•    5-2 اندیس مس غرب حسن سالاران
•    6-2 اندیس مس حمزه قرنین
•    7-2 اندیس مس ملقرنی
•    8-2 اندیس مس سونج
•    9-2 اندیس مس هبكی
•    10-2 اندیس مس زنبیل : دارای پیوستگی مثبت با عنصر طلا
•    11-2 اندیس مس سعیدآباد
3- جیوه :
زایش جیوه در گستره ورقه سقز بر اساس مطالعات صحرائی ژئوشیمیایی و عملیات چكشی در محور درگاه سلیمان ، باغچله و خیدر محرز گردیده است . آنومالیهای جیوه در این سه محدوده به همراه دیگر عناصر نظیر سرب ، روی ، آنتیموان و طلا یك زون گرمایی از نوع اپی ترمال را ترسیم میكند .
•    1-3 آنومالی جیوه در گاه سلیمان
•    2-3 آنومالی جیوه باغچله
•    3-3 آنومالی جیوه خیدر : عیار طلا ، سرب ، روی و مس در نمونه ها مشخص شده است .
4- آهن :
آهن در ورقه سقز جمعا شامل 3 كانسار و اندیس معدنی میباشد . ذخائر آهن سقز در سه رده تقسیم بندی میشود :
•    تیپ اسكارن مانند كانسار رنگه ریژان - حسن سالاران
•    تیپ گرمایی مانند دره زیارت - ینگی كند
•    تیپ برجا مانند قاتانقر
مجموع ذخائر احتمالی آهن ورقه سقز حدود 5/0 میلیون تن است و میتواند در صنایع ذوب آهن مورد مصرف قرار گیرد
•    1-4 اندیس آهن ینگی كند
•    2-4 اندیس آهن قاتانقر
•    3-4 اندیس آهن رنگه ریژان
•    4-4 اندیس آهن دره زیارت بالا
5- سیلیس :
منشاء سیلیس زایی در گستره سقز در 5 كانه تشكیل شده است كه در مجموع 20 كانسار و اندیس معدنی میباشد .
•    1-5 كانسار سیلیس كونه كبوتر
•    2-5 كانسار سیلیس كلكان
•    3-5 كانسار سیلیس گاو شله جنوبی
•    4-5 كانسار سیلیس گاوشله شمالی
•    5-5 كانسار سیلیس كانی جژنی : میزان سیلیس كانی جژنی 25 میلیون تن سیلیس با میانگین عیار 95% سیلیس میباشد .
•    6-5 كانسار سیلیس آق تپه : 600 هزار تن سیلیس پرعیار و بدون هیچگونه ناخالصی برآورد شده است .
•    7-5 كانسار سیلیس پیریونس : ذخیره قطعی كانسار در حدود 7 میلیون تن سیلیس خالص و عاری از ناخالصی برآورد شده است .
•    8-5 كانسار سیلیس تاوه قران :  دارای 2 میلیون تن ذخیره احتمالی سیلیس است .
•    9-5 كانسار سیلیس كانی سفید  : میزان 2 میلیون تن سیلیس خالص و فاقد ناخالصی در نظر گرفته شده است .
•    10-5 كانسار سیلیس موكه  :  میزان ذخیره زمین شناسی كانسار سیلیس موكه 2 میلیون تن خالص و سفید رنگ برآورد شده است .
•    11-5 كانسار سیلیس سلیمان كندی : میزان ذخیره زمین شناسی كانسار سیلیس موكه 20000 تن خالص و عاری از هرگونه ناخالصی برآورد شده است .
•    12-5 كانسار سیلیس قاتانقر  : رنگ سیلیس شیری تا خاكستری رنگ میباشد .
•    13-5 كانسار سیلیس دوشن بالا  : میزان ذخیره این كانسار 90000 تن سیلیس برآورد شده است .
•    14-5 كانسار سیلیس قیلسون :  میزان ذخیره این كانسار 400000 تن سیلیس برآورد شده است .
•    15-5 كانسار سیلیس سرتكلتو  : میزان ذخیره این كانسار 600000 تن سیلیس برآورد شده است .
•    16-5 كانسار سیلیس مله  : ذخیره زمین شناسی كانسار 30000 تن سیلیس سفید رنگ و عاری از هرگونه ناخالصی برآورد شده است . بدلیل خلوص این ذخیره و عاری بودن از ناخالصی های مزاحم ، سیلیس مله برای صنایع شیشه ، اپتیك و غیره مناسب است .
•    17-5 كانسار سیلیس خاپوره ده  : رنگ سیلیس های افق كانسار سفید رنگ است و میزان ذخیره زمین شناسی كانسار 5/2 میلیون تن برآورد شده است .
•    18-5 كانسار سیلیس تموغه : میزان ذخیره این كانسار 400000 تن برآورد شده است
•    19-5 كانسار سیلیس قشلاق افغانان غربی : میزان ذخیره احتمالی كانسار مذكور 15 میلیون تن برآورد شده است.
•    20-5 كانسار سیلیس افغانان شرقی : میزان ذخیره احتمالی كانسار مذكور 5/1 میلیون تن برآورد شده است .
•    21-5 كانسار سیلیس مازوج دار : ذخیره زمین شناسی كانسار مازوج دار 100000 تن سیلیس سفیدرنگ و عاری از ناخالصی برآورد میگردد .
6- بوكسیت :
كلا 17 زون كه میتواند جنبه اقتصادی داشته باشد در كل این ورقه تفكیك گردیده . بافت عمومی بوكسیت در ارتباط با ژنر زمان و چگونگی تشكیل آن متفاوت است . اصولا بافت كلی بوكسیتهای سقز دانه ریز و در برخی قسمتها پیزولیتی و گاها برشی است .
اكسید آلومینیوم بین 20 تا 45 درصد ، سیلیس بین 7 تا 15 درصد و آهن 15 تا 40 درصد در تغییر میباشد .
•    1-6 كانسار بوكسیت گاوشله : میزان ذخیره زمین شناسی كانسار مذمور 10000 تن ماده معدنی برآورد شده است .
•    2-6 اندیس بوكسیت لگزی
•    3-6 اندیس بوكسیت عرب اوغلی بالا : افق به مست روستای عرب اوغلی بالا شدیدا" سیلیسی شده و به رنگ خاكستری متمایل به سیاه گرویده است .
•    4-6 كانسار بوكسیت قیلسون : برآورد میزان ذخیره زمین شناسی این كانسار 174000 تن كانسنگ بوكسیتی تعیین شده .
•    5-6 كانسار بوكسیت ناصر آباد : در محدوده ناصرآباد 3 افق بوكسیتی - لاتریتی حاصل جدایش و عملكرد گسلهای طولی در منطقه قابل تشخیص میباشد . ذخیره زمین شناسی كانسار بوكسیت - لاتریت ناصرآباد 41000 تن برآورد شده است .
•    6-6 كانسار بوكسیت سلتكلتو : میزان ذخیره زمین شناسی كانسار مذكور 20000 تن برآورد شده است و در صورت فرآوری كانسنگ میتواند زمینه مساعدی بعنوان مواد اولیه كارخانجات و صنایع آلومینیوم باشد . 7-6 اندیس بوكسیت تموغه : نتایج اسپكترومتری مربوط به اندیس تموغه تركیبی از عناصر نیكل ، كروم و وانادیوم را نشان میدهد .
•    8-6 اندیس بوكسیت كندولان : نتایج اسپكترومتری تركیبی از عناصر نیكل ، كروم و وانادیوم را نشان میدهد .
•    9-6 اندیس بوكسیت هیجانان
•    10-6 اندیس بوكسیت ممشن : نتایج اسپكترومتری عناصر نیكل ، وانادیوم و كروم را نشان میدهد .
•    11-6 اندیس بوكسیت سقز : افق بوكسیت در پای ارتفاعات آهكی پرمین منطقه قرار دارد .بوكسیت ها سیلیسی و آهن دار بوده و بطور منقطع با روند شمال 80 درجه غرب برونزد یافته است .
•    12-6 كانسار بوكسیت كانی ولی : نتایج حاصل از اسپكترومتری تركیبی از عناصر وانادیوم و نیكل را نشان میدهد . میزان ذخیره زمین شناسی این كانسار 300000 تن ماده معدنی با عیار متوسط در نظر گرفته میشود كه كانسنگ پس از فرآوری میتواند برای كارخانجات آلومینا مناسب باشد .
•    13-6 كانسار بوكسیت یكشوه : میزان ذخیره زمین شناسی 100000 تن ماده معدنی در نظر گرفته میشود كه پس از فرآْوری برای كارخانجات آلومینا مناسب میباشد .
•    14-6 كانسار بوكسیت درویش علی : میزان ذخیره زمین شناسی 80000 تن ماده معدنی برآورد میگردد .
•    15-6 كانسار بوكسیت تاوه قران : بوكسیت از نوع سیلیس دار و بعضا" پرعیار به صورت پیزولیتی است . بر اساس برآورد زمین شناسی ذخیره این كانسار به میزان 500000 تن كانسنگ بوكسیتی میباشد .
•    16-6 كانسار بوكسیت سلیمانكندی : میزان ذخیره زمین شناسی محدوده سلیمان كندی مقدار 200000 تن ماده معدنی برآورد میگردد .
7- فلدسپات :
فلدسپات یكی از كانی های ارزشمند غیرفلزی است كه جایگاه ویژه ای در صنایع مختلف از جمله سرامیك ، لعاب ، شیشه ، لوازم بهداشتی ، ظروف سفالی ، آجر و سفال دارد .
•    1-7 اندیس فلدسپات احمدآباد : فلدسپات سفید و همراه با سیلیس میباشد و از نوع فلدسپات سدیك میباشد .
•    2-7 اندیس فلدسپات موچه حسن : از نوع فلدسپات سدیك بوده و رنگ آن خاكستری متمایل به سفید میباشد .
•    3-7 اندیس فلدسپات احمدآباد جنوبی : فلدسپات به رنگ سفید متمایل به خاكستری میباشد .
•    4-7 اندیس فلدسپات رنگه ریژان : فلدسپات به رنگ سفید به همراه فنوكریستهای سیلیس میباشد .
•    5-7 اندیس فلدسپات تموته : كنده سوران
•    6-7 اندیس فلدسپات سیاهدر پایین : فلدسپات از نوع سدیك و همراه با فنوكریست های كوارتز میباشد و رنگ سفید است .
•    7-7 اندیس فلدسپات قامیشله : فلدسپات از نوع سدیك است .
8- خاك زرد :
این اندیس در شمال غربی ترین نقطه سقز و در حاشیه غربی رودخانه ولی خان و در جوار تپه مالان و در پایانه شمال غربی توپوگرافی 50000 : 1 سقز قرار دارد . ذخیره احتمالی این اندیس 150000 تن برآورد میشود كه در صورت اجرای اكتشافات تفصیلی تر این رقم میتواند تغییر نماید . از آنجایی كه خاك زرد در صنعت رنگ سازی كاربرد ویژه ای دارد و از طرفی محل این اندیس در نزدیكی شهر سقز است شاید بتوان از این ذخیره جدا از ارزیابی های اقتصادی و اكتشافی بهره برداری نمود .
 
9- تالك :
این اندیس در 2 كیلومتری جنوب غرب روستای رنگه ریژان و در مسیر رودخانه زرینه رود به سمت روستای رنگه ریژان و در 21 كیلومتری جنوب غرب شهرستان سقز قرار دارد . سنگهای شیلی این محدوده در اثر دگرگونی به فیلیت و شیست تبدیل شده كه ورقه ای از تالك آن را پوشانده و به رنگ سبز تظاهر مینماید .
10- آنومالی طلا :
پتانسیل طلا كسترش آن در حدود 100 كیلومتر است كه در ورقه آلوت شروع میشود از شرق سردشت به سمت جنوب شرق ادامه پیدا میكند . اكنون در منطقه كرویان نیز استخراج طلا شروع شده كه میزان آن در هر تن سنگ طلادار 3 تا 6 گرم میباشد . برآورد شده در منطقه كرویان حداقل 10 تن طلا وجود داشته باشد .
•    آنومالی طلا ، مولیبدن و تنگستن روستای دره ویان شیخ
این اطلاعات از جزوه سازمان زمین شناسی با عنوان طرح اكتشافات مواد معدنی با استفاده از داده های ماهواره ای و ژئوفیزیك هوایی گزارش عملیات اكتشافی چكشی ورقه یكصد هزارم سقز ، گزارش شماره 13 اقتباس گردیده است .
 
معدن:
مطالعات معدنی انجام شده در سال های اخیر ذخایر وپتانسیل های معدنی غنی را در سطح شهرستان شناسایی نموده وبرهمین اساس نیززمینه های سرمایه گذاری در بخش معدن برای متقاضیان فراهم شده است.به طوریکه در سال 1386 فقط 6 معدن فعال در شهرستان وجود داشت در حالیکه اکنون بیش از 27  معدن فعال وجود دارد علاوه برآن پروانه های اکتشاف معدنی در زمینه های سیلیس،آهن وطلا صادرشده است.
آهن:
ذخایر آهن شناسایی شده  در منطقه به خصوص ناحیه صاحب با میزان ذخیره 7/2میلیون تن سنگ آهن با عیار متوسط حدود 43درصدوسنگ آهن پیرعمران با تناژ3/0 میلیون تن وعیار متوسط 30درصد می باشد.
طلا:
محدوده های طلا خیز شهرستان که شناسایی شده اند عبارتند از:
کرویان-قلقله-قبغلوجه-میرگه نقشینه –کسنزان وحمزه قرنین –  ذخیره محدوده های قلقله ،کرویان وقبغلوجه 5/17تن  برآورد شده است در سه محدوده دیگر نیز عملیات اکتشاف در حال پیگیری وانجام است.
 
متقاضیان سرمایه گذاری در زمینه های صنعتی ومعدنی جهت كسب اطلاعات بیشتر میتوانند به ارگانهای زیر مراجعه نمایند .
سازمان صنایع ،معدن وتجارت استان كردستان    شهرستان سنندج تلفن :‌ 3-3286181-0871
فرمانداری شهرستان سقز    تلفن : 3222024 – 3224525-0874
اداره صنعت،معدن وتجارت سقز    تلفن:3228899-0874
 
صنعت:
شهرستان سقز دومین شهر استان كردستان از لحاظ وسعت و جمعیت و همچنین تاریخی ترین شهر این استان میباشد . اما از لحاظ صنعتی در رده سوم و بعد از شهرهای سنندج و قروه قرار دارد و علیرغم پتانسیل های فراوان آن در بخش صنایع تبدیلی و  معادن ، بخش صنعت شهرستان سقز به موازات توسعه صنعتی كشور و حتی استان ، توسعه نیافته است و اقدامات اندك صورت گرفته در دهه های اخیر جوابگوی اشتغال ، معضلات اجتماعی ، مهاجرتهای بی رویه روستائیان و تجمع نیروی كار مازاد و ... نبوده است .
هم اكنون قریب به 128 واحد صنعتی با اشتغال عملی حدود 1500 نفردر شهرستا ن سقز مستقر هستند كه تعدادی از آنها در شهرك صنعتی سقز و مابقی در سایر نقاط شهرستان و عمدتا" در مسیر جاده سقز بوكان مستقر هستند .
در سالهای اخیر به منظور استفاده از امكانات زیربنایی مشترك و تقلیل هزینه های اولیه اجرای طرحها ، سیاست دولت و دستگاههای اجرایی براین قرار گرفته تا كلیه واحدهای صنعتی در شهركهای صنعتی مستقر شوند و در این راستا كلیه جوازهای تاسیس صادرشده در چند سال اخیر به طرف شهركهای صنعتی هدایت شده اند .
شهرستان سقز درحال حاضر دارای یک شهرک صنعتی واقع در محدوده روستای قهرآباد ویک ناحیه صنعتی در یک کیلومتری شهر صاحب بوده ودر سفرهیئت محترم دولت به استان کردستان نیز احداث یک شهرک صنعتی دیگر برای شهرستان سقزمصوب گردید که مکان یابی آن انجام گرفته ونملک آن دردست اقدام است.
شهرك صنعتی سقز
شهرك صنعتی سقز با مساحت قریب به 100 هكتار در كیلومتر 6 جاده سقز - بوكان و در نزدیكی روستای قهرآباد حومه قرار گرفته است .
زمین این شهرك در سالهای دهه 60 توسط شركت شهركهای صنعتی كردستان تملك گردید و با شروع تغییر كاربری و تهیه امكانات زیربنایی اولین واحدهای صنعتی  مستقر شدند .
شهرك صنعتی سقز یكی از مجهزترین شهركهای صنعتی كردستان از لحاظ امكانات زیربنایی میباشد و اولین شهرك صنعتی در استان كردستان میباشد كه دارای امكانات تصفیه خانه فاضلاب به صورت مجهز میباشد .احداث تصفیه خانه شماره 2شهرک وتوسعه تصفیه خانه فعلی نیز در دستورکار شرکت شهرک های صنعتی کردستان قرار دارد.
سرمايه گذاري
 مزایای سرمایه گذاری در شهرستان :
•    برخورداری از موقعیت ویژه جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیر بزرگراه شمال غرب به جنوب كشور
•    داشتن 35 كیلومتر مرزمشترك با  كشور عراق و امكان فعالیتهایتجاری و بازرگانی با كشور همسایه
•    وجود بازارچه مرزی فعال سیف سقز، بازرگانان و پیله وران فعال در شهرستان
•    وجود منابع آبی دائمی و پنج حوزه آبریز مهم
•    وجود اكو توریسم های گردشگری (مناطق بكر سرشیو-كوهسارها – حاشیه رودخانه ها – چشمه ها و ...)
•    برخورداری از منابع طبیعی ، اقلیم مستعد و خاك حاصلخیز كشاورزی
•    پتانسیلهای فرآوان و غنی معدنی و معادن در دست بهره برداری در منطقه از جمله طلا ،سیلیس و...
•    وجود شهرك صنعتی فعال و ناحیه صنعتی در شهرستان با ارائه خدمات زیربنایی و دسترسی آسان به این مناطق
•    وجود فرودگاه در دست احداث شهرستان
•    عبور خط انتقال گاز اتیلن از شهرستان
•    وجود بانكها و موسسات اعتباری ، موسسات بیمه ای
•    وجود تشكل های دولتی و خصوصی در حوزه خدمات بازرگانی و اقتصادی
•    وجود دانشگاهها و مراكز آموزش عالی
•    وجود نیروی كار ارزان و آموزش دیده
•    وجود نیروهای متخصص و كارآمد
•    برخورداری از مواد اولیه برای توسعه صنایع تبدیلی
•    معافیت مالیاتی 10ساله برای واحدهای تولیدی
 
قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی :
فصل اول - تعاریف
ماده (1) اصطلاحات و عبارات بكار برده شده دراین قانون دارای معانی زیر می باشد :
•    قانـون: قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی .
•    سرمایه گذار خارجی: اشخـاص حقیقی یا حقوقی غیرایرانی و یا ایرانی با استفاده از سرمایه با منشاء خارجی كه مجوز سرمایه گذاری موضوع ماده (6) را اخذنموده باشند.
•    سرمایه خارجی: انواع سرمایه اعم از نقدی و یا غیرنقدی كه توسط سرمایه گذار خارجــی به كشور وارد می شود و شامل موارد زیر می گردد:
•    o الف- وجـــوه نقدی كه بصورت ارز قابل تبدیل ، ازطریق نظام بانكی یا دیگر طرق انتقال وجـــوه كه مورد تائید بانك مركزی جمهوری اسلامی ایران باشد ، به كشور وارد شود،
•    ب- ماشین آلات وتجهیزات ،
•    ج- ابزار و قطعات یدكی ، قطعات منفصله ومواد اولیه ، افزودنی و كمكی،
•    د- حق اختراع ، دانش فنی ، اسامی و علائم تجاری وخدمات تخصصی ،
•    هـ- سودسهام قابل انتقال سرمایه گذار خارجی ،
•    و- سایرموارد مجاز با تصویب هیات دولت .
•    سرمایه گذاری خارجی: بكارگیری سرمایه خارجی دریك بنگاه اقتصادی جدید یا موجود پس از اخذ مجوز سرمایه گذاری.
•    مجوز سرمایه گذاری: مجوزی كه برطبق مـــاده (6) این قانون برای هر مورد سرمایه گذاری خارجی صادر می شود.
•    سازمان: سازمان سرمایه گذاری و كمكهای اقتصادی وفنی ایران موضوع مادة (5) قانون تشكیل وزارت امور اقتصادی ودارایی مصوب 24/4/1353 .
•    هیات : هیات سرمایه گذاری خارجی موضوع ماده (6) این قانون.
 
فصل دوم - شرایط عمومی پذیرش سرمایه خارجی
ماده (2) پذیرش سرمایه گذاری خارجی براساس این قانون و با رعایت سایر قوانین ومقررات جاری كشور می بایست به منظور عمران و آبادی و فعالیت تولیدی اعم از صنعتی ، معدنی ، كشاورزی وخدمات براساس ضوابط زیر صورت پذیرد :
•    الف: موجب رشد اقتصادی ، ارتقاء فن آوری ، ارتقاء كیفیت تولیدات ، افزایش فرصتهای شغلی و افزایش صادرات شود.
•    ب: موجب تهدید امنیت ملی و منافع عمومی ، تخریب محیط زیست ، اخلال در اقتصاد كشور و تضییع تولیدات مبتنی بر سرمایه گذاریهای داخلی نشود.
•    ج: متضمن اعطای امتیاز توسط دولت به سرمایه گذاران خارجی نباشد . منظور از امتیاز ، حقوق ویژه ای است كه سرمایه گذاران خارجی را درموقعیت انحصاری قرار دهد .
•    د: سهم ارزش كالا و خدمات تولیدی حاصل از سرمایه گذاری خارجی موضوع این قانون نسبت به ارزش كالا وخدمات عرضه شده دربازار داخلی در زمان صدور مجوز ، درهربخش اقتصادی از 25 درصد و درهر رشته ، از 35 درصد بیشتر نخواهد بود . تعیین رشتـــه ها و میزان سرمایه گذاری درهریك از آنها طبق آئین نامه ای خواهد بود كه به تصویب هیات وزیران میرسد. سرمایه گذاری خارجی جهت تولید كالا وخدمات برای صدور به خارج ازكشور به جز نفت خام از این نسبت ها معاف است .
•    تبصره – قانون مربوط به تملك اموال غیرمنقول اتباع خارجی مصوب 16/3/1310 كماكان به قوت خود باقی می باشد . تملك هرنوع زمین به هر میزان بنام سرمایه گذار خارجی درچارچوب این قانون مجاز نمی باشد .
ماده (3) سرمایه گذاریهای خارجی كه براساس مفاد این قانون پذیرفته می شوند از تسهیلات و حمایتهای این قانون برخوردارند . این سرمایه گذاریها به دوطریق زیر قابل پذیرش هستند :
•    الف: سرمایـــه گذاری مستقیم خارجی در زمینه هایی كه فعالیت بخش خصوصی در آن مجاز می باشد.
•    ب: سرمایـه گــــذاریهای خارجی دركلیه بخش ها در چارچوب روشهای مشاركت مدنی ، بیع متقابــــل و ساخت ، بهره برداری و واگذاری كه برگشت سرمایه ومنافع حاصله صرفا از عملكرد اقتصادی طرح مورد سرمایــه گذاری ناشی شود و متكی به تضمین دولت یا بانكها و یاشركتهای دولتی نباشد .
•    تبصره – مادام كه سرمایه خارجی موضوع روشهای ساخت ، بهره برداری و واگذاری مندرج در بند (ب ) این ماده و سود مترتب برآن مستهلك نشده است ، اعمال حق مالكانه نسبت به سهم سرمایه باقی مانده در بنگاه اقتصادی سرمایه پذیر توسط سرمایه گذار خارجی مجاز می باشد .
ماده (4) سرمایه گذاری دولت یا دولتهای خارجی درجمهوری اسلامی ایران حسب مورد منوط به تصویب مجلس شورای اسلامی می باشد . سرمایه گذاری شركتهای دولتی خارجی ، خصوصی تلقی میگردد.
فصل سوم - مراجع ذیصلاح
ماده (5) سازمان ، تنها نهاد رسمی تشویق سرمایه گذاریهای خارجی دركشور و رسیدگی به كلیه امور مربوط به سرمایه گذاریهای خارجـــی می باشد و درخواست های سرمایه گذاران خارجی درخصوص امورمربوطه از جمله پذیرش، ورود، بكار گیری وخروج سرمایــه می باید به آن سازمان تسلیم گردد .

ماده (6) به منظور رسیـدگی واخذتصمیم درخصوص درخواستهای موضوع ماده (5) ، هیـاتی بانام هیات سرمایه گذاری خارجی به ریاست معاون وزیر اموراقتصادی ودارایی بعنوان رئیس كل سازمان و مركب از معاون وزیر امـــورخارجه ، معاون رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی ، كشور معاون رئیس كل بانك مركزی جمهوری اسلامی ایران و حسب مورد ، معاونین وزارتخانه های ذیربط تشكیل میگردد . درارتباط با درخواســــت پذیرش ، مجـــــوز سرمایه گذاری پس از تصویب هیات با تائید و امضای وزیر اموراقتصادی ودارایی صادر میگردد . بهنگام پذیرش سرمایـــه گذاری خارجی ، هیات موظف به رعایت ضوابط مندرج درماده (2) این قانون می باشد .
•    تبصره – سازمان مكلف است درخواستهای سرمایه گذاری را پس از بررسی مقدماتی حداكثر ظرف « پانزده » روز از تاریخ دریافت آنها همراه با نظر خود درهیات مطرح نماید . هیات موظف است حداكثر ظرف مدت یكماه از تاریخ مطرح شدن درخواستهای مذكور به موضوع رسیدگی و تصمیم نهایی خود را كتبا اعلام نماید .
ماده (7) بمنظور تسهیل و تسریع امورمربوط به پذیرش و فعالیت سرمایه گذاریهای خارجی دركشور ، كلیه دستگاههای ذیربط ازجمله وزارت اموراقتصادی ودارایی ، وزارت امورخارجه ، وزارت بازرگانی ، وزارت كار و امور اجتماعی ، بانك مركزی جمهوری اسلامی ایران، گمرك جمهوری اسلامی ایران، اداره كل ثبت شركتها و مالكیت صنعتی و سازمان حفاظت محیط زیست مكلفنـد نسبت به معرفی یك نماینده تام الاختیار باامضای بالاترین مقام دستگاه به سازمان اقدام نمایند . نمایندگان معرفی شده بعنوان رابط و هماهنگ كننده كلیه امور مربوطه درآن دستگاه با سازمان شناخته می شوند .
 
فصل چهارم - تضمین و انتقال سرمایه خارجی
ماده (8) سرمایه گذاریهای خارجی مشمول این قانون از كلیه حقـــوق ، حمایتها و تسهیلاتی كه برای سرمایه گذاری های داخلی موجـود است بطور یكسان برخوردار می باشند .

ماده (9) سرمایه گذاری خارجی مورد سلب مالكیت و ملی شدن قرار نخواهد گرفت مگر برای منافع عمومی ، به موجب فرآیند قانونی ، به روش غیرتبعیض آمیز و درمقابل پرداخت مناسب غرامت به ماخذ ارزش واقعی آن سرمایه گذاری بلافاصله قبل از سلب مالكیت.
•    تبصره1 – تقاضای جبران خسارت وارده باید حداكثر در مدت یكسال پس از سلب مالكیت یا ملی شدن به هیات تسلیم شود.
•    تبصره2 – اختلاف ناشی از سلب مالكیت یا ملی شدن براساس ماده (19) این قانون حل وفصل خواهد شد .
ماده (10) واگذاری تمام یا بخشی از سرمایه خارجی به سرمایه گذار داخلی و یا با موافقت هیات و تائید وزیراموراقتصادی ودارایی به سرمایه گذار خارجی دیگر مجاز می باشد . درصورت انتقال به سرمایه گذار خارجـی دیگر ، انتقال گیرنده كه باید حداقل دارای شرایط سرمایه گذار اولیه باشد ، از نظر مقررات این قانون جایگزین و یا شریك سرمایه گذار قبلی خواهد بود.
فصل پنجم - مقررات پذیرش ، ورود و خروج سرمایه خارجی
ماده (11) سرمایه خارجی میتواند به یك یا تركیبی از صور زیربه كشور وارد و تحت پوشش این قانون قرار گیرد :
•    الف - وجوه نقدی كه به ریال تبدیل می شود .
•    ب - وجوه نقدی كه به ریال تبدیل نمی شود و مستقیما برای خریدها و سفارشات مربوط به سرمایه گذاری خارجی مورد استفاده قرارگیرد .
•    ج - اقلام غیر نقدی پس از طی مراحل ارزیابی توسط مراجع ذیصلاح.
•    تبصره – ترتیبات مربوط به نحوه ارزیابی و ثبت سرمایه خارجی در آئین نامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد.
ماده (12) نرخ ارز مورد عمل به هنگام ورود یا خروج سرمایه خارجــــی و همچنین كلیه انتقالات ارزی درصورت تك نرخی بودن ارز همان نرخ رایج در شبكه رسمی كشور و درغیر این صورت نرخ آزاد روز به تشخیص بانك مركزی جمهوری اسلامی ایران ملاك خواهد بود .

ماده (13) اصل سرمایه خارجی و منافع آن یا آنچه از اصل سرمایه دركشور باقی مانده باشد با دادن پیش آگهی سه ماهه به هیات و بعد از انجام كلیه تعهدات و پرداخت كسورات قانونی و تصویب هیات و تائید وزیر اموراقتصادی ودارایــی قابل انتقال به خارج خواهد بود.

ماده (14) سود سرمایه گذاری خارجی پس ازكسر مالیات وعوارض و اندوخته های قانونی با تصویب هیات و تائید وزیر اموراقتصادی ودارایی قابل انتقال به خارج است .

ماده (15) پرداختهای مربوط به اقساط اصل تسهیلات مالی سرمایه گذاران خارجی وهزینه های مربوطه ، قراردادهای حق اختراع، دانش فنی، كمكهای فنی ومهندسی، اسامی و علائم تجاری ، مدیریت و قراردادهای مشابه درچارچوب سرمایه گذاری خارجی براساس مصوبات هیات وتائیدوزیراموراقتصادی ودارایی، قابل انتقال به خارج می باشد.

ماده (16) انتقالات موضوع مواد (13)، (14) و (15) با رعایت مفاد بند (ب ) ماده (3) این قانون قابل انجام است .

ماده (17) تامیــــن ارز برای انتقـالات موضوع مواد (13) ، (14) و (15) به روشهای زیر میسراست :
•    الف- خرید ارز از نظام بانكی.
•    ب- از محـــل ارزحاصــــل از صــــــدورمحصـولات تولیدی و یا ارز حاصل از ارائه خدمات بنگاه اقتصادی كه سرمایه خارجی در آن به كارگرفته شده است .
•    ج- صادرات كالاهای مجاز طبق فهرستی كه دراجرای این بند به تصویب هیات وزیران با رعایت قوانین ومقررات مربوطه میرسد.
•    تبصره1- بكارگیری یك یا تركیبی از روشهای فوق درمجوز سرمایه گذاری درج میگردد .
•    تبصره2- درمورد سرمایه گذاریهای موضوع بند (ب ) ماده (3) چنانچه وضع قوانین یا مصوبــات دولت ، موجب ممنوعیت یا توقف اجرای موافقتنامه های مالی ، پذیرفته شده درچارچوب این قانون شود ، زیان حاصل حداكثر تا سقف اقساط سررسید شده توسط دولت تامین وپرداخت میگردد . حدود تعهدات قابل پذیرش ، توسط هیات وزیران درچارچوب این قانون به تصویب می رسد.
•    تبصره3- بانك مركزی جمهوری اسلامی ایران مكلف است معادل ارزی وجوه قابل انتقال موضوع بند (الف) این ماده را با موافقت سازمان و تائید وزیراموراقتصادی ودارایی تامین و دراختیار سرمایه گذار خارجی قرار دهد .
•    تبصره4- چنانچــــــه مجوز سرمایه گذاری معطـــوف به بند ( ب ) و یا ( ج) این ماده گردد ، مجوز مذكور به منزله مجوز صادرات تلقی میگردد .
•    ماده (18) خروج آن بخش از سرمایه خارجی كه درچارچوب مجوز سرمایه گذاری به كشور وارد شده اما به كارگرفته نشده باشد، ازشمول كلیه قوانین ومقررات ارزی و صادرات و واردات مستثنی میباشد .
فصل ششم - حل وفصل اختلافات
ماده (19) اختلافات بین دولت وسرمایه گذاران خارجی درخصوص سرمایـه گذاریهای موضوع این قانون چنانچه ازطریق مذاكره حل وفصل نگردد دردادگاههای داخلی موردرسیدگی قرار میگیرد، مگرآنكه در قانون موافقتنامه دوجانبه سرمایه گذاری با دولت متبوع سرمایه گذارخارجی، درمورد شیوه دیگری ازحل وفصل اختلافات توافق شده باشد .
فصل هفتم - مقررات نهایی
ماده (20) دستگاههــای اجرایی ذیربط مكلفند درخصوص تعهدات متقابل درچارچوب صدور روادید ، اجازه اقامت ، صدور پروانه كار و اشتغال حسب مورد برای سرمایه گذاران ، مدیران و كارشناسان خارجی برای بخش خصوصی مرتبط با سرمایه گذاریهای خارجی مشمول این قانون و بستگان درجه یك آنها براساس درخواست سازمان اقدام نمایند.
•    تبصره– مــوارداختلاف بین سازمان و دستگاه های اجرایی با نظر وزیراموراقتصادی و دارایی حل وفصل میشود.
ماده (21) سازمان مكلف است امكان دسترسی همگانــــــــی را به كلیه اطلاعات مربوط به سرمایه گذاری و سرمایه گذاران خارجی ، فرصتهای سرمایه گذاری ، شركای ایرانی ، موضوع فعالیت و سایر اطلاعاتی كه دراختیار آن سازمان قرار دارد فراهم نماید.

ماده (22) كلیه وزارتخانه ها و شركتها و سازمانهای دولتی وموسسات عمومی كه شمول قانون بر آنها مستلزم ذكر نام است مكلف اند كلیه اطلاعات مورد نیاز سرمایه گذاری خارجی و گزارش سرمایه گذاریهای خارجی انجام شده را دراختیار سازمان قرار دهند تا این سازمان براساس ماده فوق عمل نماید .

ماده (23) وزیر اموراقتصادی ودارایی مكلف است هر شش ماه یك بار گزارش عملكرد سازمان درخصوص سرمایه گذاری خارجی موضوع این قانون را به كمیسیونهای ذیربط مجلس شورای اسلامی ارسال نماید.

ماده (24) ازتاریخ تصویب این قانون و آئین نامه اجرایی آن ، قانون جلب وحمایت سرمایه های خارجی - مصوب7/9/1334 - و آئین نامه اجرایی آن لغو میگردد . سرمایه های خارجی كه قبلا براساس قانون مزبور مورد پذیرش قرارگرفته اند تحت شمول این قانون قرار میگیرند. مفاد این قانون توسط قوانین ومقررات آتی درصورتی لغو یا تغییر می یابد كه لغو یا تغییر این قانون درقوانین ومقررات مذكور تصریح شــده باشد .
ماده (25) آئین نامه اجرایی این قانون ظرف مدت دو ماه توسط وزارت اموراقتصادی ودارایی تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید .

قانون فوق مشتمل بر بیست و پنج ماده و یازده تبصره در جلسه علنی روز یكشنبه مورخ نوزدهم اسفند ماه یكهزار و سیصد و هشتاد مجلس شورای اسلامی تصویب و صدر مواد (1) و (2) ، بندهای (ج) و (د) ماده (2) ، بند (ب ) ماده (3) و تبصره (2) ماده (17) درجلسه روزشنبه مورخ 4/3/1381 به تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسیده است .
بازارچه مرزي سيف
 بازارچه مرزی سیف سقز :
هدف از ایجاد بازارچه های مرزی اشتغال زایی به عنوان مهمترین هدف ، جلوگیری از مهاجرت مرزنشینان، جلوگیری از تجارت غیرقانونی ساكنان مناطق مرزی، جلوگیری از سوءاستفاده شبكه‌های قاچاق از افراد بومی برای حمل و نقل كالا و ... میباشد.
بازارچه های مرزی تا حدودی علاوه بر سرعت بخشیدن به تجارت درامر صادرات غیرنفتی،‌در رشد و شكوفایی و توسعه اقتصادی منطقه نیز مفید بوده و كمك بزرگی در اشتغال زایی هر منطقه دارد و علاوه بر اشتغال مستقیم تعداد زیادی از مردم منطقه اطراف بازارچه ها، موجبات اشتغال غیرمستقیم عده زیادی از ساكنان منطقه را نیز در ارتباط با حمل و نقل و تهیه كالاهای صادراتی فراهم می آورد .
از مزایای ایجاد بازارچه های مرزی میتوان به موارد زیر به طور اجمالی اشاره نمود :
•    ایجاد اشتغال در مناطق مرزی
•    گردش نقدینگی
•    جریان داد و ستد تجاری
•    تامین امنیت اقتصادی
•    ایجاد امنیت سیاسی مرزهای زمینی
•    ایجاد امنیت اجتماعی
•    افزایش تولید
•    افزایش سرمایه گذاری محلی و خارجی
بازارچه مرزی سیف سقز :
بازارچه سیف سقز محوطه ای است واقع در كیلومتر 60 جاده سقز - مریوان كه از سال 1377 فعالیت خود را در زمینه صادرات و واردات شروع نموده است . این بازارچه در نقطه صفر مرزی كه از طرف ایران به روستای بسطام و آخرین روستای منتهی به آن از طرف عراق "میشیاو" میباشد كه به آن منطقه از طرف كشور عراق "دره شیلیر" گفته میشود . فاصله آن تا اولین شهر عراق (پینجوین) تقریباْ 50 كیلومتر است .
در این بازارچه میتوان در كلیه زمینه های اقتصادی مربوط به صادرات و واردات بغیر از ترانزیت فعالیت نمود .
احداث این بازارچه یكی از مهمترین اقدامات برای ایجاد اشتغال در منطقه طی سالهای اخیر بوده است و علیرغم كمبودها و محدودیت های فراوان رفاهی و خدماتی روند گسترش مبادلات در این بازارچه و استقابل تجار و پیله وران بسیار قابل توجه است .
تعداد پلیه وران :
برای تعداد 170 نفر كارت پیله وری صادر شده  كه تعداد 25 كارت دارای اعتبار و 10 نفر مشغول فعالیت می باشند .
اقلام وارداتی و صادراتی :
اقلام  صادراتی به نسبت فصل متغیر است اما معمولا اجاق گاز، كاشی و سرامیك، سیلندر گاز ، وسایل آتش نشانی ، بشكه خالی فلزی ، جوجه یك روزه ، سیب درختی ، بلغور ذرت ، سیب زمینی ، پیاز خوراكی،شیلنگ آب ، عسل طبیعی ، تخمه آفتاب گردان ، دنبه گوسفندی . واردات نیز شامل ضایعات پلاستیك ، خاك كوره ، تفاله آلومنیوم
 
مشكلات خاص بازارچه سیف سقز :
•    نداشتن جاده دسترسی مناسب به بازارچه خصوصاْ از طرف مرز عراق كه در صورت ترمیم وبازسازی آن بازارچه دارای رونق بسیار خواهد بود و بستر مناسب جهت صادرات كالاهای  استانهای آذربایجان شرقی و غربی و كردستان خواهد بود .
•    نبود شركت حمل و نقل رسمی و مناسب از سوی كشور عراق
•    فعالیت كامیونهای  مستهلك كمك دار از سوی كشور عراق بدلیل جاده دسترسی نامناسب  كه این امر جوابگو صادارات كالاهای  ایرانی نمی باشد .
وضعیت عمران بازارچه :
بازارچه سیف در زمینی به مساحت یك هكتار قرار دارد گرچه در اجرای طرح تیپ عمران و توسعه بازارچه ها ،‌ نیازهای بازارچه سیف نیز دیده شده است و سامان دهی آن جزو اولویت های برنامه متولیان امر میباشد . در حال حاضر وضعیت عمرانی بازارچه بسیار نامناسب است وكار قابل توجهی كه بتواند در راستای توسعه بازارچه باشد انجام نشده است .
جهت توسعه بازارچه و تقویت مبادلات مرزی از این كانال اقدامات عمرانی آماده سازی و طراحی عرصه عمومی بازارچه - احداث سایت اداری - انبار و بارانداز - نمازخانه و افزایش سرویس های بهداشتی موجود و مهمتر از همه مرمت و بازسازی جاده اصلی دسترسی ، همكاری و هماهنگی كشور همسایه برای بهسازی 10 كیلومتر جاده در آن سوی مرز از اهم نیازهای عمرانی بازارچه سیف سقز میباشد .
پیشنهادات برای توسعه مبادلات مرزی و حدف معضل قاچاق :
•    شناسایی اقلام عمده مورد نیاز منطقه و ایجاد تسهیلات مناسب برای واردات كنترل شده این اقلام ؛این تسهیلات میتواند شامل كاهش تعرفه های گمركی - حذف مقررات دست و پاگیر اداری خصوصا در سیستم گمرك - تقویت هرچه بیشتر بازارچه های مرزی اعم از توسعه عمرانی بازارچه ها - تشویق تجار و پیله وران و اهالی مرزنشین برای فعالیت و انعطاف در سیستم اداری حاكم بر بازارچه ها
•    برقراری تعامل دائمی با طرف های عراقی و حذف نگاه امنیتی از مبادلات مرزی و ترددهای مرزی تجار و پیله وران در منطقه
•    برگزاری مداوم جلسات مشترك با طرف های عراقی به منظور بررسی و شناخت در رفع مشكلات
•    تقویت همه جانبه بازارچه های مرزی ازطرف همه دستگاههای ذیربط به اعمال قوانین و مقررات تسهیل شده و جلوگیری از اعمال سلیقه - ایجاد اعتماد در بین فعالین اقتصادی و بازرگانی منطقه مبنی بر ثبات مقررات و همكاری سیستماتیك دستگاههای متولی
تعاونیهای مرزنشینی شهرستان سقز :
تعاونیهای مرزنشینی با هدف تامین نیاز ساكنان مناطق مرزی تشكیل شده اند . گرچه تعاونیهای مرزنشین كشور دارای چندین دهه فعالیت هستند اما در استان كردستان تاریخچه تعاونیهای مرزنشین به سال 1378 برمیگردد و فقط چند سال است كه تامین نیاز مرزنشینان از طریق شركتهای تعاونی تجربه میشود .
در شهرستان سقز 3 تعاونی مرزنشین به شرح زیر به ثبت رسیده است :
•    تعاونی 1043 مرزنشینان مركزی
•    تعاونی 1274 مرزنشینان سرتون
•    تعاونی 1371 مرزنشینان زیویه
معرفی شهرستان سقز
•    پیشینه تاریخی
•    وضعیت فرهنگی و و اجتماعی
•    موقعیت جغرافیایی
•    بخشداریها و دهستانها
•    آب و هوا
•    جمعیت
پیشینه تاریخی
 سقز یكی از شهرهای استان كردستان است كه در شمال غربی سنندج و در فاصله 198 كیلومتری آن واقع است و از شمال به بوكان و از غرب به بانه و از جنوب به منطقه تیلكو و از شرق به منطقه افشار منتهی میشود .
شهرستان سقز بر روی دو تپه طویل كه رودخانه سرپوشیده ولی خان از وسط آن می گذرد ، بنا شده است پستی و بلندیهای داخل شهر و مناظر و چشم انداز زیبای رودخانه سیمینه رود كه از كنار این شهر می گذرد جلوه بدیعی را به نمایش گذاشته است .
هر چند كاوشهای علمی باستانشناسی در این شهر انجام نگرفته است . اما در مورد تاریخ آن روایتهای گوناگونی وجود دارد و نظریات مختلف ابراز شده است تا جائیكه تاریخ ساخت آنرا به هزاره هفتم قبل از میلاد نسبت میدهند . عده ای از مورخین باستناد به آثار باستانی زیویه معتقدند كه این شهر در نخستین اتحاد ماد با نام ایزیرتا نامیده شده و پایتخت مادها بوده است و توسط مادها استحكاماتی در آن ساخته شده است كه زیویه و آرمائیت "قپلانتو" از آن جمله هستند . دسته ای دیگر از مورخین معتقدند كه بعد از هجوم 'ساركن دوم ' پادشاه آشور به سرزمین ماد كه منجر به گریز مادها به سوی همدان شده سكاها به سقز آمدند و آنرا به عنوان پایتخت خود برگزیدند . نام امروز این شهر از قوم سكه - سكا - اسكیت - ساكز - سكز به یادگار مانده است .در زمانی كه حكومتهای محلی در مناطق مختلف ایران حاكمیت میكردند در شهرستان سقز نیز حكومت اردلانها برای مدتی مدید ادامه داشت .
پارك مولوی كرد - لاله - كوثر - بازار سقز - طبیعت بكر و زیبای منطقه سرشیو - كوههای چهل چشمه - نه كه روز و سد شهید كاظمی از جاهای دیدنی شهرستان سقز هستند . در این شهرستان بیش از یكصد و پنجاه اثر تاریخی و باستانی وجود دارد كه فقط دو اثر آن یعنی قلعه باستانی زیویه و غار كرفتو مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته و در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است .
الف) قلعه باستانی زیویه : این قلعه بر روی تپه ای به ارتفاع 140 متر در فاصله 42 كیلومتری شهر سقز و در حاشیه روستایی به نام زیویه قرار دارد كه در سال 1947 میلادی به طور اتفاقی كشف گردید .
ب) غار كرفتو : در 74 كیلومتری شرق شهرستان سقز و در منطقه اوباتو"هه وه تو" صخره ای از سنگهای آهكی بر فراز تپه ای پدید آمده است كه قلعه و غار كرفتو نامیده میشود . براساس مطالعات زمین شناسی صخره قلعه و غار كرفتو در دوران سوم زمین شناسی شكل گرفته است .
بالا
وضعیت فرهنگی و و اجتماعی
آنچه مسلم است كردها از قدیمی ترین نژاد آریایی ها هستند . همانطوریكه در كتاب كارنامه ایرانیان در عصر اشكانیان جلد دوم آمده است مستشرقین و مورخین می نویسند كه كردها یكی از شریف ترین و باستانی ترین آریاییهای ایران شمرده میشوند و ممكن است آریاییها كه در یكهزار و هشتصد سال پیش از میلاد در بابل حكومت نموده و به نام كاسو یا كاسیت در تاریخ معروف شده اند نیاكان كردهای امروزی باشند .
دین مردم شهرستا ن سقز اسلام و پیرو مذهب تسنن "امام شافعی " میباشند . وجود علمای فاضل - دانشمند متدین و متعهد نویسندگان و شعرای عارف و نامی ، فرهنگیان و هنرمندانی خلاق و مبتكر و توانا در تمامی زمینه ها این شهرستان را از قدیم الایام به صورت یك كانون فرهنگی - علمی در آورده است و در یك جمله میتوان گفت سقز در بین شهرهای كردنشین از این نظر بیشتر مورد توجه بوده است .
بالا
موقعیت جغرافیایی
شهرستان سقز از نظر جغرافیایی در فاصله بین 45درجه و 51 دقیقه و 46درجه و 54دقیقه طول شرقی و 35درجه و 46 دقیقه و 36درجه و 28 دقیقه عرض شمالی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است .
مساحت : 4370 كیلومتر مربع
بالا
بخشداریها و دهستانها
شهرستان سقز دارای چهار بخش به نامهای مركزی ، زیویه ،  سرشیو و امام می باشد
1- بخش مركزیشامل دهستانهای :
•    میرده به مركزیت روستای میرده
•    ترجان به مركزیت روستای قهرآباد سفلی
•    تموغه به مركزیت روستای تموغه
•    سرا به مركزیت روستای سرا
2- بخش سرشیوشامل دهستانهای :
•    چهل چشمه غربی به مركزیت دگاگاه
•    ذوالفقار به مركزیت حسن سالاران
3- بخش زیویهشامل دهستانهای :
•    صاحب به مركزیت صاحب
•    گل تپه به مركزیت گل تپه
4- بخش امام شامل دهستانهای:
•    امام به مركزیت روستای سنته
•    تیلكو به مركزیت روستای ایرانخواه
•    خورخوره به مركزیت روستای خورخوره
بالا
آب و هوا
میزان بارندگی به طور متوسط 550 میلی متر
حدهای آب و هوایی ثبت شده تا كنون در ایستگاه هواشناسی سقز
پارامتر    میزان    تاریخ وقوع
دما    4/36- درجه سانتیگراد    23/11/1350
حداكثر دما    6/41 درجه سانتیگراد    14/5/1354
حداكثر تندی باد    35-220 متر بر ثانیه    17/1/1382
حداكثر بارندگی 24 ساعته    86 میلیمتر    21/9/1357
حداكثر بارندگی سالانه    9/905 میلیمتر    سال 1347
حداقل بارندگی سالانه    3/214 میلیمتر    سال 1378
بالا
جمعیت
بر اساس سرشماری آبان ماه 90
تعداد خانوار 53997( خانوار شهری 37776 و خانوار روستایی 16221)
جمعیت 210820 ( تعداد زن 105510 تعداد مرد 105310)
تعداد زن و مرد در شهر 142032
تعداد زن و مرد در روستا 68788
شاخص ترين آثار تاريخی شهرستان سقز
•    قلعه باستانی زیویه
•    مسجد دومناره
قلعه باستانی زیویه
این قلعه به فاصله 55 كیلومتری جنوب شرق سقز و در شمال روستایی موسوم به همین نام بر بالای تپه ای طبیعی كه قسمتی از راس آن سنگی است ، قرار گرفته است . این تپه قریب 40 هكتار وسعت دارد و ارتفاع آن از سطح زمینهای مجاور و از جهات مختلف بین 90 تا 110 متر میباشد . موقعیت خاص طبیعی تپه زیویه در یك چشم انداز علت اصلی و اساسی برای بنای چنین قلعه ای را مسجل و مستدل میسازد . قسمت شمالی تپه دارای شیب تندی است و قسمت جنوبی آن نیز در اغلب بخشها صخره ای و به صورت صاف است ؛ تنها جبهه های غربی و شرقی شیبی ملایم دارند . با حدود 21 تپه سنگی كه در طول كاوشهای چند سال اخیر به دست آمده بنظر میرسد ورودی قلعه را در سمت شرق قرار داده اند . در دامنه جنوبی و در زیر صخره ها به ارتفاع 50 متری از زمینهای اطراف غار نسبتا محدودی وجود دارد كه شاید در گذشته سازندگان و معماران قلعه توانسته باشند از درون تاسیات قلعه راهی به آن پیدا كرده اند .

در طی انجام حفاریهای هیت كاوش بخش اعظمی از بنای قلعه از زیر خاك آزاد شده و مشتمل بر پله های سنگی ، حیاطهایی با كف سنگفرش ، اطاقهای تو در تو ، تالار ستوندار و قسمتهای از حصار اصلی میباشد .
بسیاری از محققان و باستانشناسان در مورد زیویه و آثار آن اظهار نظر نموده اند و بر اساس شواهد و مدارك بدست آمده قدمت این مكان را نیمه دوم قرن هفتم قبل از میلاد دانسته اند و در این كه این محل یك قلعه حكومتی بوده شكی نیست اما نكات مهم و تاریك و مجهول در مورد این اثر عظیم هنوز بسیار است .
 
مسجد دومناره
این مسجد د رخیابان امام خمینی ، در بافت قدیمی سقز واقع است . تاریخ دقیق ساخت مسجد مشخص نسیت ، ولی از آنجا كه اهالی محل ساخت آن را به شیخ حسن مولان آباد نسبت میدهند ،‌ احتمال دارد در اواخر دوره افشاریه و اوایل زندیه ساخته شده باشد .
مسجد دارای شبستانی با چهار ستون قطور چوبی به نشانه چهار خلیفه اهل سنت است . در ضلع جنوب غربی ، ایوان ستوان دار (مصلای تابستانی) ساخته شده كه فرم مخصوص مساجد منطقه كردستان را تداعی میكند .

بالای مسجد دو مناره رفیع و بلند قرار دارد و به همین دلیل به مسجد دو مناره شهرت دارد . مصالح به كار رفته در بنای این مسجد شامل خشت و خام ، ملات گل ، سنگ های لاشه ، چوب و ... است . در تزئینات مناره از كاشی ها و آجركاری های معقلی استفاده شده است .
احتمالا حوض خانه مسجد كه گنبدی بر فراز آن قرار دارد و محل وضوی نمازگزاران است . قدیمی تر از مسجد كنونی و متعلق به دوران صفویه است . در دیوارهای مسجد ازكاشی های صابونكی با طرح سرو (درخت زندگی) ، كار استاد علی اصفهانی برای تزئین استفاده شده است .به نظر میرسد كه این استاد اصفهانی چند سالی در سقز سكونت داشته است .
بالا
 
سایرآثار تاریخی سقز:
•    بنای حمام حاج صالح كه مربوط به دوره صفویه میباشد ودر سال 79 به شماره 2830 در فهرست آثار ملی كشور ثبت گردیده  و در همان سال توسط اداره كل میراث فرهنگی استان كردستان  تملك گردیده و چندین برنامه مرمتی در آن انجام كه آخرین آن مربوط به تابستان سال91 برای رفع رطوبت بنای مذكور بوده است .
•    بنای مسجد شیخ مظهر كه مربوط به دوره قاجاریه می باشد و در تاریخ 11/5/84 به شماره 12672 در فهرست آثار ملی كشور به ثبت رسیده است و تاكنون چندین برنامه مرمتی در آن انجام شده است .

بازدید [ 233 ]