شاخص ترين آثار تاريخی شهرستان سقز

قلعه باستانی زیویه

این قلعه به فاصله 55 كیلومتری جنوب شرق سقز و در شمال روستایی موسوم به همین نام بر بالای تپه ای طبیعی كه قسمتی از راس آن سنگی است ، قرار گرفته است . این تپه قریب 40 هكتار وسعت دارد و ارتفاع آن از سطح زمینهای مجاور و از جهات مختلف بین 90 تا 110 متر میباشد . موقعیت خاص طبیعی تپه زیویه در یك چشم انداز علت اصلی و اساسی برای بنای چنین قلعه ای را مسجل و مستدل میسازد . قسمت شمالی تپه دارای شیب تندی است و قسمت جنوبی آن نیز در اغلب بخشها صخره ای و به صورت صاف است ؛ تنها جبهه های غربی و شرقی شیبی ملایم دارند . با حدود 21 تپه سنگی كه در طول كاوشهای چند سال اخیر به دست آمده بنظر میرسد ورودی قلعه را در سمت شرق قرار داده اند . در دامنه جنوبی و در زیر صخره ها به ارتفاع 50 متری از زمینهای اطراف غار نسبتا محدودی وجود دارد كه شاید در گذشته سازندگان و معماران قلعه توانسته باشند از درون تاسیات قلعه راهی به آن پیدا كرده اند .

قلعه باستانی زیویه

در طی انجام حفاریهای هیت كاوش بخش اعظمی از بنای قلعه از زیر خاك آزاد شده و مشتمل بر پله های سنگی ، حیاطهایی با كف سنگفرش ، اطاقهای تو در تو ، تالار ستوندار و قسمتهای از حصار اصلی میباشد .

بسیاری از محققان و باستانشناسان در مورد زیویه و آثار آن اظهار نظر نموده اند و بر اساس شواهد و مدارك بدست آمده قدمت این مكان را نیمه دوم قرن هفتم قبل از میلاد دانسته اند و در این كه این محل یك قلعه حكومتی بوده شكی نیست اما نكات مهم و تاریك و مجهول در مورد این اثر عظیم هنوز بسیار است .

 

مسجد دومناره

این مسجد د رخیابان امام خمینی ، در بافت قدیمی سقز واقع است . تاریخ دقیق ساخت مسجد مشخص نسیت ، ولی از آنجا كه اهالی محل ساخت آن را به شیخ حسن مولان آباد نسبت میدهند ،‌ احتمال دارد در اواخر دوره افشاریه و اوایل زندیه ساخته شده باشد .

مسجد دارای شبستانی با چهار ستون قطور چوبی به نشانه چهار خلیفه اهل سنت است . در ضلع جنوب غربی ، ایوان ستوان دار (مصلای تابستانی) ساخته شده كه فرم مخصوص مساجد منطقه كردستان را تداعی میكند .

مسجد دومناره

بالای مسجد دو مناره رفیع و بلند قرار دارد و به همین دلیل به مسجد دو مناره شهرت دارد . مصالح به كار رفته در بنای این مسجد شامل خشت و خام ، ملات گل ، سنگ های لاشه ، چوب و ... است . در تزئینات مناره از كاشی ها و آجركاری های معقلی استفاده شده است .

احتمالا حوض خانه مسجد كه گنبدی بر فراز آن قرار دارد و محل وضوی نمازگزاران است . قدیمی تر از مسجد كنونی و متعلق به دوران صفویه است . در دیوارهای مسجد ازكاشی های صابونكی با طرح سرو (درخت زندگی) ، كار استاد علی اصفهانی برای تزئین استفاده شده است .به نظر میرسد كه این استاد اصفهانی چند سالی در سقز سكونت داشته است .

بالا

 

سایرآثار تاریخی سقز:

•    بنای حمام حاج صالح كه مربوط به دوره صفویه میباشد ودر سال 79 به شماره 2830 در فهرست آثار ملی كشور ثبت گردیده  و در همان سال توسط اداره كل میراث فرهنگی استان كردستان  تملك گردیده و چندین برنامه مرمتی در آن انجام كه آخرین آن مربوط به تابستان سال91 برای رفع رطوبت بنای مذكور بوده است .
•    بنای مسجد شیخ مظهر كه مربوط به دوره قاجاریه می باشد و در تاریخ 11/5/84 به شماره 12672 در فهرست آثار ملی كشور به ثبت رسیده است و تاكنون چندین برنامه مرمتی در آن انجام شده است .